|
18/07/2010
Rusya ile imzalanan nükleer santral anlaşma metni
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE RUSYA FEDERASYONU
HÜKÜMETİ ARASINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE AKKUYU
SAHASI’NDA BİR NÜKLEER GÜÇ SANTRALİNİN TESİSİNE VE İŞLETİMİNE
DAİR İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI
GİRİŞ
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti (Türk Tarafı) ve Rusya Federasyonu Hükümeti (Rus Tarafı);
Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu’nun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına üye oldukları
ve 1 Temmuz 1968 tarihli Nükleer Silahların Yayılmasının Önlemesi Antlaşması’na taraf oldukları
hususlarını dikkate alarak;
Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu’nun 26 Ekim 1979 tarihli Nükleer Maddelerin Fiziksel
Korunması Sözleşmesi, 26 Eylül 1986 tarihli Nükleer Kazaların Erken Bildirimine İlişkin Sözleşme
ve 17 Haziran 1994 tarihli Nükleer Güvenlik Sözleşmesi’ne taraf olduklarına işaret ederek;
6 Ağustos 2009 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında
Nükleer Bir Kazanın Erken Bildirimine ve Nükleer Tesisler Hakkında Bilgi Değişimine İlişkin
Anlaşma’yı dikkate alarak;
Türkiye Cumhuriyeti’nin katılım sürecinde olduğu, Rusya Federasyonu’nun da taraf olduğu, 5
Eylül 1997 tarihli Kullanılmış Yakıt İdaresinin ve Radyoaktif Atık İdaresi’nin Güvenliği Üzerine
Birleşik Sözleşmesi’ne de işaret ederek;
Türkiye Cumhuriyeti’nin Nükleer Enerji Alanında Üçüncü Taraf Sorumluluğuna İlişkin 29
Temmuz 1960 tarihli Paris Sözleşmesi ile Viyana Sözleşmesi ve Paris Sözleşmesi’nin
Uygulanmasına İlişkin 21 Eylül 1988 tarihli Ortak Protokol’e taraf olduğunu ve Rusya
Federasyonu’nun 21 Mayıs 1963 tarihli Nükleer Zararlar İçin Sivil Sorumluluğa İlişkin Viyana
Sözleşmesi’ne taraf olduğunu tanıyarak;
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Rusya Federasyonu Hükümeti arasında 15 Aralık 1997 tarihli
Enerji Alanında İşbirliği Anlaşması’na dayalı olarak Nükleer Enerjinin Barışçıl Amaçlarla
Kullanımı alanında, Taraflar arasında işbirliğinin daha etkin hale getirilmesi yönünde çabalayarak;
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında 6 Ağustos 2009 tarihli
Nükleer Enerjinin Barışçıl Amaçlarla Kullanımına Dair İşbirliği Anlaşması ve Türkiye Cumhuriyeti
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Enerji Bakanlığı arasında 6 Ağustos
2009 tarihli Nükleer Güç Mühendisliği Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol hükümleri uyarınca;
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında 15 Aralık 1997 tarihli
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma kapsamındaki haklar ve
yükümlülüklere işaret ederek ve
Türkiye Cumhuriyeti’nde Bir Nükleer Güç Santrali İnşasında İşbirliğine İlişkin Türkiye
Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ile Rusya Federasyonu Başbakan Yardımcısının 13
Ocak 2010 tarihli Ortak Bildirisi’ne atıfta bulunarak,
aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır.
MADDE 1
TANIMLAR
İşbu Anlaşma’nın diğer bölümlerinde tanımlanan terimlere ek olarak, aşağıda belirtilen tanımlar
işbu Anlaşma kapsamında uygulanacaktır:
Anlaşma; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Akkuyu
Bölgesi’nde bir Nükleer Enerji Santrali Tesisi ve İşletilmesine İlişkin Anlaşma anlamına gelir.
Yetkili Kuruluşlar; Yetkili Otoriteler, Türk Kuruluşları ve Rus Kuruluşları anlamına gelir.
Yetkili Otoriteler; işbu Anlaşma’nın 4. maddesi kapsamında taraflarca belirlenen otoriteler (ve
ikameleri) anlamına gelir.
Proje Anlaşmaları; Projeyle ilgili olarak, Proje Şirketi için Elektrik Satın Alma Anlaşması da
dahil, ancak bu anlaşma ile sınırlı olmamak üzere, aşağıdaki her bir anlaşma anlamına gelir:
(a) Türk Tarafı veya Türk Tarafı’nca kontrol edilen (doğrudan veya dolaylı olarak) veya
çoğunluk hissesine sahip olunan (doğrudan veya dolaylı olarak) herhangi bir kuruluş (işbu
Anlaşma tarihinde veya daha sonra ) ve
(b) Proje Şirketi, herhangi bir Proje Katılımcısı ve/veya Rus Tarafı,
UAEA; Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı anlamına gelir.
Ortak Protokol; Viyana Sözleşmesi ve Paris Sözleşmesi’nin Uygulanmasına İlişkin 21 Eylül 1988
tarihli Ortak Protokol anlamına gelir.
ETKB; Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı anlamına gelir.
NGS, nükleer ada(lar), türbin adası(ları), santral dengesi ve sahada bulunan tüm yan hizmetler
altyapısı da dahil, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, Projenin parçası olarak, sahada inşa
edilecek nükleer güç santrali anlamına gelir.
Nükleer Yakıt; tam kontrol çubuğu ve yakıt demetleri halindeki nükleer yakıt anlamına gelir.
Paris Sözleşmesi; Nükleer Enerji Alanında Üçüncü Şahıslara Karşı Hukuki Sorumluluğa İlişkin 29
Temmuz 1960 tarihli Paris Sözleşmesi anlamına gelir.
Taraflar; Türk Tarafı ve Rus Tarafı anlamına gelir.
Elektrik Satın Alma Anlaşması (ESA); NGS tarafından üretilen elektriğin alımı ve satışına ilişkin
Proje Şirketi ve Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (TETAŞ) arasındaki Anlaşma anlamına
gelir.
Proje; saha incelemeleri, tasarım, inşaat, hizmete alma ve tüm işletme ömrü boyunca işletme, atık
yönetimi ve sökümünü de kapsamak üzere, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, Akkuyu
Nükleer Güç Santrali Projesi anlamına gelir.
Proje Şirketi; Türkiye Cumhuriyeti kanun ve düzenlemeleri kapsamında, NGS’nin işletilmesi de
dahil, ancak bununla sınırlı olmamak kaydıyla, projenin yürütülmesi amacıyla kurulan anonim
şirket anlamına gelir.
Proje Katılımcıları; Proje Şirketi’nin her bir yüklenicileri veya alt yüklenicileri (herhangi bir
düzeyden) veya kreditörlerinin ve doğrudan veya dolaylı hissedarlarının herhangi birisi de dahil
olmak üzere, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, Proje Şirketi Tedarik Zinciri’nin her bir
üyesi anlamına gelir.
Rosatom; Rusya Federasyonu Devlet Atom Enerjisi Kuruluşu “Rosatom” anlamına gelir.
Rus Kuruluşları; Rus Yetkili Otoritesi tarafından ilgili amaca matuf olarak yetkilendirilen Rus
devletinin kontrolündeki herhangi bir kuruluş anlamına gelir.
Saha; işbu Anlaşma tarihinde Elektrik Üretim A.Ş.’ye (EÜAŞ) ait olan ve Proje Şirketi’ne tahsis
edilecek olan Türkiye Cumhuriyeti Mersin İli sınırları içerisinde Akkuyu’da bulunan bir yer
anlamına gelir.
Türk Kuruluşları; Türk Yetkili Otoritesi tarafından ilgili amaca matuf olarak yetkilendirilen Türk
devletinin kontrolündeki herhangi bir kuruluş anlamına gelir.
Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4; NGS’nin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü VVER 1200
(AES 2006 Tasarımı) tipi güç üniteleri anlamına gelir.
MADDE 2
PROJENİN ONAYLANMASI
Taraflar, işbu Anlaşma’yla uyumlu olarak Projenin uygulanmasını onaylarlar. İşbu
Anlaşmada aksi belirtilmediği sürece, Taraflar işbu Anlaşma’yı, tüm Türk lisans gereksinimleri de
dahil olmak üzere Türk ulusal kanunları, düzenlemeleri ile uyumlu olarak uygularlar.
MADDE 3
AMAÇ VE KAPSAM
1. Taraflar Proje’yle ilgili olarak işbirliği yaparlar.
2. Söz konusu işbirliği, belirtilenlerle sınırlı olmamak üzere, aşağıdaki hususları kapsar:
2.1. NGS’nin tasarımı ve inşası;
2.2. Proje’nin uygulanması için gerekli olan, şebeke bağlantılarıyla ilgili altyapı da dahil olmak
üzere, ancak bununla sınırlı olmaksızın, altyapının geliştirilmesi ve inşası;
2.3. Proje’nin uygulanmasının yönetilmesi;
2.4.NGS’nin tasarımı, inşası ve işletiminin tüm aşamalarında Proje’nin güvenilir kalitesinin temin
edilmesi;
2.5. NGS’nin işletmeye alımı;
2.6. NGS’nin emniyetli ve güvenilir işletimi;
2.7. NGS tarafından üretilen elektriğin alımı ve satımı;
2.8. NGS’nin yükseltilmesi, denenmesi ve bakımı;
2.9. Tüm işletme ömrü boyunca NGS ile bağlantılı olarak aşınma ve yıpranmaya yönelik yedek
parçaların tedariki;
2.10.NGS için ekipman işletmesiyle ilgili tanı ve inceleme düzenlemelerinin geliştirilmesi ve
kullanımı;
2.11. NGS işletme personelinin eğitimi ve yeniden eğitimi;
2.12. NGS işletme personelinin eğitimi için simülatörler de dahil olmak üzere teknik eğitim
tesislerinin geliştirilmesi ve kullanımı;
2.13. NGS emniyeti ile ilgili bilimsel destek;
2.14. NGS’nin fiziksel olarak korunması;
2.15. Nükleer ve radyoaktif materyallerin NGS’teki, NGS’ye gelişlerinde veya NGS’den
ayrılışlarında bütünlüklerinin ve fiziksel korumalarının sağlanması;
2.16. Taze nükleer yakıt tedariki;
2.17. NGS işletiminden doğan radyoaktif atıkların arındırılması ve emniyetli yönetimi;
2.18. NGS inşası ve işletiminde kullanım için sistemlerin, ekipmanın, bileşenlerin ve
materyallerin tasarımı, üretimi, geliştirilmesi ve üretimi;
2.19. NGS işletiminden doğan kullanılmış nükleer yakıtın güvenli yönetimi;
2.20. Kullanılmış nükleer yakıtın taşınması;
2.21. NGS’ye ilişkin acil durum yanıt planlaması;
2.22. NGS’nin sökümü;
2.23. Türkiye’deki nükleer yakıt üretim tesislerinin kurulması ve işletimi de dahil olmak üzere
nükleer yakıt döngüsü;
2.24. Teknoloji transferi ve
2.25. Lisanslama alanında bilgi ve deneyim alışverişi ile nükleer tesisler ve aktivitelerin ve
radyasyon emniyeti ve güvenliğinin denetimi.
3. İşbu madde kapsamındaki işbirliği konuları, Türk kuruluşları ve Rus kuruluşları
tarafından, Türk Tarafı’na mali yük getirilmeden yürütülür. Türkiye Cumhuriyeti’nde
nükleer yakıt üretim tesislerinin kurulması ve işletimi de dahil olmak üzere nükleer
yakıt döngüsü hakkındaki işbirliği ve teknoloji transferi Taraflarca mutabakata
varılacak ayrı koşullar çerçevesinde yürütülecektir.
MADDE 4
YETKİLİ OTORİTELER
1. İşbu Anlaşma’nın uygulanması amacıyla, Taraflar’ca aşağıda belirtilen yetkili otoriteler
tayin edilmiştir:
1.1. Rus Tarafı adına, Rosatom ve
1.2. Türk Tarafı adına, ETKB.
2. Taraflar, Yetkili Otorite için bir ikame tayin ettiklerinde veya belirlenen yetkili otoritenin
adında bir değişiklik yaptıklarında, diplomatik kanallar vasıtasıyla birbirlerini derhal
haberdar ederler.
3. İşbu Anlaşma ile öngörülen işbirliği, Yetkili Otoritelere ek olarak, Türk Kuruluşları ve Rus
Kuruluşları tarafından yürütülür.
MADDE 5
PROJE ŞİRKETİ
1. Rus Tarafı, işbu Anlaşma’nın imza tarihinden itibaren 3 (üç) ay içinde Proje Şirketi’nin
kurulması için gerekli işlemlerin başlatılmasını sağlar.
2. Proje Şirketi, üretilen elektrik de dahil olmak üzere, NGS’nin sahibidir.
3. Proje Şirketi, Rus Tarafı’nca yetkilendirilen şirketlerin doğrudan veya dolaylı olarak
başlangıçta % 100 (yüzde yüz) hisse payı ile birlikte, Türkiye Cumhuriyeti kanunları ve
düzenlemeleri kapsamında anonim şirket şeklinde kurulur.
4. Rus Yetkili Kuruluşları’nın Proje Şirketi’ndeki toplam payları, hiçbir zaman %51’den
(yüzde elli birden) az olmaz. Proje Şirketi’nin geride kalan azınlık hisselerinin dağıtımı, her
zaman, ulusal güvenlik ve ekonomi konularında ulusal çıkarların korunması amacıyla
Taraflar’ın rızasına bağlıdır.
5. Hisselerin dağıtımı, yöneticilerin atanması, paydaşların yatırım biçimi, hisselerin transferine
ilişkin kısıtlamalar, Proje Şirketi ve Proje’ye uygulanabilir finansman mekanizmaları da
dahil; ancak, bunlarla sınırlı kalmamakla birlikte, Proje Şirketi’nin şirket yönetimine ilişkin
konular, ulusal güvenlik ve ekonomi konularında ulusal çıkarların korunması amacıyla Türk
Tarafı’nın rızasına bağlıdır.
6. Bu projenin yatırım ve işletim dönemlerini kapsayan risklerin sigortalanması sorumluluğu
Proje Şirketi’ne aittir.
Rus Tarafı, Proje Şirketi’nin başarısızlığı halinde, işbu Anlaşma hakkındaki yükümlülüklerini
yerine getirmeyi temin etmek amacıyla gerekli tüm yetkinlik ve kabiliyete sahip olması öngörülen
Proje Şirketi’nin halefini belirlemede tüm sorumluluğu üstlenecektir. Türk Tarafı, yürürlükteki
Türkiye Cumhuriyeti kanun ve düzenlemelerinin izin verdiği ölçüde, Türkiye Cumhuriyeti kanun ve
düzenlemelerine uygun olarak, gerekli tüm izin ve lisansların zamanında ve uygun şekilde
alınmasının temini açısından sırasıyla gerekli tüm önlemleri alacaktır.
Her bir Güç Ünitesi için ESA’nın sona ermesini müteakip, ancak her bir Güç Ünitesinin ticari
işletmeye alaınma tarihinden sonra 15 (on beş) yıldan daha erken olmamak kaydıyla, Proje Şirketi,
NGS ömrü boyunca, NGS Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4 için, Türk Tarafı’na yıllık bazda
Proje Şirketi’nin net karının % 20’sini verecektir.
MADDE 6
PROJENİN UYGULANMASI
1. Rus Tarafı, Proje Şirketi’nin, işbu Anlaşma’nın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren bir yıl
içinde, NGS inşasının başlaması için gerekli tüm belgeler, izinler, lisanslar, rızalar ve
onayları almak için gerektiği şekilde başvurmasını sağlar. Eğer Proje Şirketi, işbu
Madde’nin (6) bu bendinde bahsi geçen gerekli belgeler, izinler, lisanslar, rızalar ve
onayları almak için başvuruda bulunmaz ise işbu Anlaşma ve Proje Şirketi’ne yapılan
arazi tahsisi, Türk Tarafı’na herhangi bir yükümlülük getirmeden feshedilecektir.
2. Proje Şirketi, Rus Tarafı’nın tam desteği ile NGS inşasının başlaması için gerekli tüm
belgeler, izinler, lisanslar, rızalar ve onayların alınmasından itibaren yedi yıl içinde
Ünite 1’i
ticari işletmeye alır. Proje Şirketi, Rus Tarafı’nın tam desteği ile, Ünite 1’in ticari işletmeye
başlanmasından itibaren, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4’ü ardarda bir yıl aralıklarla ticari işletmeye
alır. NGS ünitelerinin ticari işletmeye erken veya geç girişi durumunda, Taraflar’ın sorumlulukları
ESA’ya göre belirlenir.
3. NGS inşası için genel yüklenici, JSC “Atomstroyexport”tur.
4. Taraflar, Türk şirketlerinin, ASE tarafından emtiaların tedariki, hizmetlerin icrası ve
Proje’nin inşa aşaması ile bağlantılı olarak çalışmaların yürütülmesinde tedarik
zincirinin üyeleri olarak büyük ölçüde istihdam edilmesinde mutabakata varmışlardır.
Proje Şirketi, tedarik zincirinin üyelerini istihdam ederken yeni yapılan nükleer güç
santrali projelerinin genel ve özel emniyet gereksinimlerini dikkate alır.
5. Taraflar, Türk vatandaşlarının ücretsiz olarak eğitilmesinde ve NGS işletme
gereksinimlerinde büyük ölçüde istihdam edilmesinde mutabakata varmışlardır. Söz
konusu eğitim, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, Türk Tarafı’na mali yük getirmeden
sahada tam donanımlı simülatör kurulmasını da kapsar.
6. Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Rusya Federasyonu’nun yürürlükteki kanun ve
düzenlemelerinin izin verdiği ölçüde, Proje’yle ilgili olarak Proje Şirketi’ni destekler ve
Proje Şirketi’yle işbirliği yapar.
MADDE 7
ARAZİ TAHSİSİ VE ERİŞİM
1. Türk Tarafı, sahayı mevcut lisansı ve mevcut altyapısı ile birlikte bedelsiz olarak, NGS’nin
söküm sürecinin sonuna kadar Proje Şirketi’ne tahsis eder. Santralin kurulacağı ve Türk
devletine ait ilave arazi de Proje Şirketi’ne bedelsiz olarak tahsis edilir. Gerekli olursa, Proje
Şirketi, ilave arazi için Orman Fonu’na gerekli ödemeleri yapar.
2. Türk Tarafı, Proje Şirketi’ne, yürürlükteki Türkiye Cumhuriyeti kanun ve düzenlemeleri
kapsamında, Proje ile ilgili olarak ihtiyaç duyulan, özel mülkiyete konu diğer tüm arazilerin
kamulaştırılması hususunda kolaylık sağlar. Türk Tarafı, yürürlükteki Türkiye Cumhuriyeti
kanun ve düzenlemelerinin izin verdiği ölçüde, Proje Şirketi adına veya Proje Şirketi
rızasıyla, istihdam edilenler, yükleniciler, acenteler, temsilciler için veya böyle bir erişim
isteyen diğer kişiler için söz konusu arazilere erişimi garanti eder. Proje Şirketi, söz konusu
araziye ulaşımlarından önce belirtilen kişilere ait kimlik bilgilerini içeren listeleri Türk
Tarafı’na verir. Türk Tarafı, yürürlükteki Türkiye Cumhuriyeti kanun ve düzenlemeleri izin
verdiği ölçüde, Proje’yle ilgili olarak yabancıların çalışmasına ilişkin gerekli izinlerin
alınmasını kolaylaştıracaktır. Türk Tarafı, ulusal güvenlik sebebiyle, belirli kişilerin böyle
arazilere erişimlerini reddetme hakkını saklı tutacaktır.
MADDE 8
LİSANSLAMA, ONAYLAR VE DÜZENLEMELER
1. NGS, nükleer güvenlik ve radyasyon koruması kapsamında Türkiye Cumhuriyeti kanun ve
düzenlemeleri ile uyumlu olarak lisanslanır ve denetlenir.
2. Proje Şirketi, Türkiye Cumhuriyeti’nin yürürlükteki kanun ve düzenlemeleri uyarınca
ihtiyaç duyulabilecek, tüm diğer gerekli lisanslar, izinler ve onayları hükümet
kuruluşlarından alır.
3. Türk Tarafı, Türkiye Cumhuriyeti’nin yürürlükteki kanun ve düzenlemelerinin izin verdiği
ölçüde, Proje Katılımcılarının Türkiye kanun ve düzenlemeleri ile uyumlu olması kaydıyla,
Türkiye Cumhuriyeti kanunları kapsamında Proje’yle ilgili olarak, işbu Anlaşma’da
öngörülen, malların teslimatı, çalışmaların yürütülmesi veya hizmetlerin yerine getirilmesi
hususları da dahil olmak üzere, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, herhangi bir Proje
Katılımcısı tarafından ihtiyaç duyulabilecek tüm onaylar, izinler, lisanslar, kayıtlar ve
rızaları kolaylaştırmak için gerekli önlemleri alır.
4. Proje Şirketi, elektrik iletim sistem bağlantısı, sistem işletmesi ve elektrik piyasa işletmesine
ilişkin yürürlükteki Türkiye Cumhuriyeti kanun ve düzenlemelerine tabi olacaktır.
NGS, Proje Anlaşmaları’nda mutabakata varılacak teknik parametreler ile uyumlu olduğu ölçüde,
Türk iletim sistemi dengelemesine katılacaktır.
MADDE 9
PROJE FİNANSMANI
NGS’nin tasarım ve inşası finansmanına yardımcı olmak açısından Rus Tarafı, ASE’ye,
Proje’de kullanılmak üzere Rus menşeli malların (iş ve hizmetler) alınması için tercihli şartlar ile
finansman sağlar.
MADDE 10
ELEKTRİK SATIN ALMA ANLAŞMASI
1. Türk Tarafı, Proje Şirketinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan elektrik üretimi
lisansı almasından sonraki otuz gün içinde, Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4 için sabit
miktarlı elektriğin satın alınması amacıyla, TETAŞ’ın, Proje Şirketi ile ESA imzalamasını
sağlar.
2. Proje Şirketi, ESA süresince NGS’nin tüm üniteleri için aylık elektrik üretim miktarlarını
Ünite 1’in ticari işletmeye alınmasından en az bir yıl önce TETAŞ’a sunar.
Ayrıca, Proje Şirketi, ESA’da belirtildiği şekilde, gelecek yıla ilişkin “uzlaştırma dönemi” elektrik
üretim miktarları tablosunu her yıl Nisan ayında sunar. Proje Şirketi, söz konusu tabloların ilkini,
NGS’nin her bir ünitesinin ticari işletmeye alınmasından dört ay önce sunacaktır.
3. Tüm ESA dönemi boyunca ünite başına taahhüt edilen miktardan daha fazla üretim
gerçekleşmesi durumunda, fazla üretilen bu elektrik miktarı, ESA hükümlerine uygun olarak
satın alınır.
4. ESA’da belirtilen miktardan daha az üretim olması durumunda, Proje Şirketi, eksik üretilen
elektrik miktarını temin etmek suretiyle yükümlülüklerini yerine getirir.
5. TETAŞ, Proje Şirketi’nden, ESA’da belirtildiği şekilde, NGS’de üretilmesi planlanan
elektriğin sabit miktarını -Ünite 1 ve Ünite 2 için % 70’ini (yüzde yetmiş) ve Ünite 3 ve
Ünite 4 için % 30’unu (yüzde otuz)- her bir güç ünitesinin ticari işletmeye alınma
tarihinden itibaren 15 (on beş) yıl boyunca 12.35 (on iki nokta otuz beş) Amerika Birleşik
Devletleri (ABD) senti/kWh ağırlıklı ortalama fiyattan (Katma Değer Vergisi dahil değildir)
satın almayı garanti eder.
6. Proje Şirketi, Ünite 1 ve Ünite 2’de üretilmesi planlanan elektriğin % 30’unu (yüzde otuz)
ve Ünite 3 ve Ünite 4’de üretilmesi planlanan elektriğin % 70’ini (yüzde yetmiş) , kendisi
veya enerji perakende tedarikçileri vasıtasıyla serbest elektrik piyasasında satacaktır.
7. Birim fiyat; yatırım bedeli, sabit işletme bedeli, değişken işletme bedeli ve yakıt bedelinden
oluşur. Birim fiyatın detayları aşağıdaki şekildedir:
7.1. Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4’ün ticari işletmeye alınmasına ilişkin olarak, Proje
Şirketi tarafından yapılan tüm sermaye harcamaları (lisans bedelleri, geliştirme bedelleri ve
masrafları ve finansman sağlamaya ilişkin bedeller dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla)
söz konusu Ünitelerin ticari işletmeye alınmasından sonraki 15 yıl içinde geri döner.
7.2. ESA süresince Proje Şirketi’nin Projeye ilişkin tüm işletme maliyeti [lisans bedelleri, yakıt
tedariki ve yakıt döngüsüne ilişkin maliyet ve karşılıklar (içsel veya dışsal, gönüllü veya zorunlu)
kullanılmış yakıt ve atığın taşınması, depolanması ve bertaraf edilmesi, söküm ve sahanın yeniden
kullanılabilir hale getirilmesi dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla], sigorta primleri ve
vergileri, Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4’ün modernizasyonuna ilişkin yapılan veya
yapılacak olan giderler, gerçekleşmesine bağlı olarak ödenecektir. (Tereddüte mahal vermemek
için, gelecekteki maliyetler için ayrılan karşılıklar, söz konusu karşılıklar ayrıldığında
gerçekleşmiş olacaktır.)
7.3. Projenin Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3 ve Ünite 4’ünün ticari işletmeye alınmasını
tamamen veya kısmen finanse etmek için temin edilen herhangi bir borç finansmanına ilişkin borç
planı ödemesi (faiz, ana para ve harçlar), gerçekleşmesine dayalı olarak finanse edilir.
7.4. Projenin Ünite 1, Ünite 2, Ünite 3, Ünite 4’ünün ticari işletmeye alınmasıyla ilgili olarak
Proje Şirketi’ne doğrudan veya dolaylı yatırımcılar tarafından yapılan yatırımlar, söz konusu
Ünitenin ticari işletmeye alınmasından sonra 15 yıl içinde eşit oranlı amortisman yöntemi bazında
geri ödenir.
8. Birim fiyat bileşenlerine eskalasyon uygulanmaz. ESA dönemi içinde birim fiyatta artış
talep edilmez. İşbu Anlaşma’nın imza tarihinden sonra Türk kanunları ve
düzenlemelerindeki değişiklikler nedeniyle ortaya çıkabilecek maliyetteki değişiklikler,
ESA’ya göre TETAŞ tarafından satın alınan elektrik yüzdesi ile orantılı olarak TETAŞ’a
yansıtılır.
9. Proje Şirketi, ESA çerçevesinde TETAŞ tarafından alınan elektrik için kullanılmış yakıt ve
radyoaktif yakıt yönetimi hesabına 0.15 ABD senti/kWh ve işletmeden çıkarma hesabı için
0.15 ABD senti/kWh tutarında ayrı bir ödeme yapar. ESA dışında satılan elektrik için Proje
Şirketi yürürlükteki Türk kanunları ve düzenlemeleri uyarınca gerekli ödemeleri ilgili
fonlara yapacaktır.
10. ESA’nın ayrılmaz bir parçası olarak TETAŞ ve Proje Şirketi arasında mutabakata varılan
tarife kademelerinde, elektrik fiyatındaki yıllık değişim, Projenin geri ödemesinin
sağlanması açısından, fiyat limiti üst tavanı 15.33 (on beş nokta otuz üç) ABD senti/kWh
olmak üzere Proje Şirketi tarafından hesaplanır.
11. NGS’nin ünitelerinden herhangi birinin, işbu Anlaşma’da programlanan tarihten daha geç
işletmeye alınması halinde, ESA’da öngörülen mücbir sebep durumları hariç olmak üzere,
satılacak elektriğin fiyatı ESA hükümlerine göre ayarlanacaktır.
MADDE 11
VERGİLENDİRME
1. Proje’yle ilgili olan tüm vergiler ve harçlar, işbu Anlaşma ve 15 Aralık 1997 tarihli Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan
Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması dikkate alınmak suretiyle, Taraf
Devletlerin yürürlükteki kanun ve düzenlemeleri ile uyumlu olarak vergilendirilir.
2. Taraflar, işbu Anlaşma’da başka şekilde belirtilmediği sürece, Türkiye Cumhuriyeti’nin
vergilendirmeye ilişkin tüm kanun ve düzenlemelerine uyulmasını temin eder.
MADDE 12
YAKIT, ATIK YÖNETİMİ VE SÖKÜM
1. Nükleer Yakıt, Proje Şirketi ve tedarikçiler arasında yapılan uzun dönemli anlaşmalar
bazında tedarikçilerden temin edilir.
2. Taraflarca mutabık kalınabilecek ayrı bir anlaşma ile Rus menşeli kullanılmış nükleer yakıt,
Rusya Federasyonu’nda yeniden işlenebilir.
3. Taraflar, devletlerinin yürürlükteki kanunları ve düzenlemeleri izin verdiği ölçüde, nükleer
yakıt, kullanılmış nükleer yakıt veya herhangi bir radyoaktif materyalin sınır ötesi hareketi
de dahil olmak üzere, ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, nükleer materyallerin sınır
ötesi hareketlerine ilişkin gerekli tüm ilgili onay, lisans, kayıt ve rızaların alınmasında Proje
Şirketi’ne yardım eder.
4. Proje Şirketi, NGS’nin sökümü ve atık yönetiminden sorumludur. Bu çerçevede, Proje
Şirketi yürürlükteki Türk kanun ve düzenlemeleri ile öngörülen ilgili fonlara gerekli
ödemeleri yapacaktır.
MADDE 13
FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI
1. İşbu Madde 13’te:
1.1.“fikri mülkiyet” - 14 Temmuz 1967 tarihinde Stokholm'de imzalanan ve 2 Ekim 1979
tarihinde tadil edilen Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nü (WIPO) kuran Sözleşmenin 2.
Maddesinde ifade edilen anlamda kullanılmıştır ve sınai mülkiyet ve gizli bilgi de dahil olmak
üzere, bunlarla sınırlı kalmaksızın, fikri mülkiyet haklarını içerir.
1.2.“sınai mülkiyet” – 14 Temmuz 1967 tarihinde Stokholm’de gözden geçirilen ve 28 Eylül
1979 tarihinde tadil edilen 20 Mart 1883 tarihli Sınaî Mülkiyetin Korunmasına Dair Paris
Sözleşmesi’nin 1. Maddesinde ifade edilen anlamda kullanılmıştır.
1.3.“gizli bilgi” – üçüncü tarafın erişimine açık olmaması nedeniyle gerçek veya olası ticari
değeri olan ve bilim-teknik bilgisi, teknoloji ve imalat bilgisini de içeren üretim sırrına ilişkin
tüm bilgiler anlamına gelir.
2. Projenin uygulanması ile ilgili olarak oluşturulan, kullanılan veya transfer edilen fikri mülkiyetin
korunmasına ilişkin tüm hususlar, taraflar arasındaki ilgili sözleşmelerde yer alır.
3. Proje ile ilgili herhangi bir sözleşmede aksi belirtilmedikçe, Proje’nin gerçekleştirilmesine ilişkin
kullanılan veya oluşturulan fikri mülkiyete ilişkin tüm haklar; Proje Şirketi tarafından Proje’nin
uygulanması amacıyla Proje Şirketi’ne bu tür bir fikri mülkiyet hakkının kullanımı için lisans
verecek olan Rosatom’a aittir.
4. Proje’ye ilişkin ortaklaşa geliştirilen tüm bilgiler, Tarafların rızasının mevcut olduğu ve projenin
uygulanması için böyle bir ifşanın gerekli olduğu durumlar hariç, üçüncü taraflara ifşa edilmez.
MADDE 14
İFŞA KOŞULLARI
1. İşbu Anlaşma’da yer alan hiçbir koşul, Taraflardan herhangi birinden veya Proje’nin
uygulanmasına dâhil olan herhangi bir kuruluştan, Türkiye Cumhuriyeti veya Rusya
Federasyonu’nun devlet sırlarını oluşturan bilgi alışverişinde bulunmalarını talep etmemektedir.
2. İşbu Anlaşma’da yer alan hiçbir koşul, Projenin kapsamında faaliyet gösteren her iki Tarafı veya
herhangi bir kuruluşu, işbu Anlaşma çerçevesinde, Proje ile ilgili genel bilgi alışverişinde ve
erişilmesi sınırlı bilgi alışverişinde bulunmalarını kısıtlamaz.
3. Anlaşma çerçevesinde bir Tarafça diğer Tarafa aktarılan veya Anlaşma’nın gerçekleştirilmesi
sonucunda elde edilen ve Rus Tarafı veya Rosatom’ca ulaşılması sınırlı olarak nitelendirilen bilgi
ile Türk Tarafı veya ETKB tarafından mesleki kısıtlama arz eden bilgi, işbu Anlaşma çerçevesinde
net bir şekilde belirlenir.
3.1. Rus Tarafı veya Rosatom tarafından erişilmesi sınırlı olarak nitelendirilen bilgiyi içeren
dokümanlar, Rusya Federasyonu mevzuatı uyarınca “Конфиденциально”-“Confidential”
ibaresini taşır ve
3.2. Türk Tarafı veya ETKB tarafından ulaşılması sınırlı olarak nitelendirilen bilgiyi içeren
dokümanlar, Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı uyarınca “Özel”-“Confidential” ibaresini taşır.
4. İşbu Anlaşma çerçevesinde Projeyi gerçekleştirmekte olan Taraflar ve kuruluşlar, erişimi kısıtlı
bilgilere ulaşabilen kişi sayısını mümkün olan azami seviyede sınırlayacak ve bu tür bilgilerin
ancak Projenin gerçekleştirilmesi için gerekli derecede kullanılması ve dağıtılmasını
sağlayacaklardır. Erişimi kısıtlı herhangi bir bilgi, ilgili tarafın önceden yazılı izni olmaksızın,
Projenin uygulanmasına ilişkin faaliyetlere iştirak etmeyen üçüncü tarafa aktarılamaz veya ifşa
edilemez.
5. Türk Tarafı, Rus Tarafının erişimi sınırlı tüm bilgilerine, Türk Tarafının erişimi sınırlı
bilgileriymiş gibi muamele gösterecektir. Rus Tarafı, Türk Tarafının erişimi sınırlı tüm bilgilerine,
Rus Tarafının erişimi sınırlı bilgileriymiş gibi muamele gösterecektir.
6. Erişimi sınırlı Tüm bilgiler, Tarafların ulusal mevzuatlarına göre korunacaktır.
MADDE 15
ULUSLARARASI NÜKLEER ÇERÇEVE
1. İşbu Anlaşma kapsamındaki nükleere ilişkin çift kullanımlı malzeme ve ekipmanlarla birlikte,
nükleer maddeler, ekipmanlar ve nükleer olmayan özel maddelerin ve ilgili teknolojilerin ihracı,
tarafların 1 Temmuz 1968 tarihli Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması ve
Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu’nun taraf ve üye oldukları çok taraflı ihraç kontrol
mekanizmaları kapsamındaki diğer uluslararası sözleşme ve anlaşmalardan kaynaklanan
yükümlülüklerine göre uygulanacaktır.
2. İşbu Anlaşma kapsamında alınan nükleer maddeler, ekipmanlar, nükleer olmayan özel maddeler
ve ilgili teknolojiler ve hatta bunlardan veya bunların kullanımı sonucunda üretilen nükleer ve
nükleer olmayan özel maddeler ve ekipmanlar;
2.1 Nükleer silahlar ve başka nükleer patlayıcılar imal etmek veya herhangi bir askeri amaca
ulaşmak için kullanılmayacaktır;
2.2 UAEA’nın “Nükleer Maddeler ve Nükleer Tesislerin Fiziksel Korunması”
(INFCIRC/225/Rev.4) dokümanında tavsiye edilen düzeylerden daha düşük olmayan düzeyde,
alıcı Tarafın Devletinin ulusal mevzuatına uygun olarak fiziksel koruma altında olacaktır ve
2.3 Ancak öncesinde diğer Tarafın verdiği yazılı onay üzerine, işbu maddenin şartları altında
olan Taraf Devletin hükümranlığından başka bir ülkeye ihraç edilebilir, yeniden ihraç edilebilir
veya aktarılabilir.
3. İşbu Anlaşma kapsamında alınan nükleer maddeler ile işbu Anlaşma kapsamında alınan nükleer
maddelerin, ekipmanların, nükleer olmayan özel maddelerin ve ilgili teknolojilerin kullanılması ile
üretilen nükleer maddeler, Rusya Federasyonu’nun topraklarında veya hükümranlığında
bulundukları süre boyunca uygulanabildikleri ölçüde 21 Şubat 1985 tarihli Sovyet Sosyalist
Cumhuriyetler Birliği ile UAEA arasında, NPT çerçevesinde SSCB Topraklarında Güvenlik
Denetimi Uygulanması Anlaşmasının şartlarına ve Türkiye Cumhuriyeti topraklarında veya
hükümranlığında bulundukları süre boyunca 30 Haziran 1981 tarihli Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti ile UAEA arasında NPT Çerçevesinde Güvenlik Denetimi Uygulanması Anlaşmasının
şartlarına tabi olacaklardır.
4. İşbu Anlaşma kapsamında aktarılan nükleer madde ve alıcı Taraf Devletin topraklarında, işbu
Anlaşma kapsamında aktarılan nükleer madde, ekipman, özel nükleer dışı maddenin kullanımından
elde edilen madde, Uranyum-235 olarak yüzde 20 (yirmi)den fazla zenginleştirilmeyecektir ve
öncesinde aktaran Tarafın yazılı onayı olmaksızın Plütonyumu ayırmak amacıyla radyo kimyasal
bir şekilde yeniden işlenmeyecektir.
5. İşbu Anlaşma kapsamında herhangi bir tarafça aktarılan nükleer amaçla kullanılan çift kullanımlı
ekipman ve malzemeler ve bunların reprodüksiyonları ilgili teknolojileriyle birlikte ancak nükleer
patlayıcı cihaz imali ile bağlantılı olmayacak şekilde, beyan edilmiş amaçları için kullanılacaktır.
6. Bu Madde’nin 5. Paragrafındaki ekipman, malzeme ve ilgili teknolojiler, diğer Tarafın yazılı izni
olmaksızın nükleer yakıt çevirimi faaliyetlerinde ve UAEA güvenlik denetimi anlaşmalarına tabi
olmayan herhangi bir başka tesiste kullanılmaz, çoğaltılamaz/kopyalanamaz, değiştirilemez, üçüncü
taraflara yeniden ihraç edilemez veya aktarılamaz.
MADDE 16
NÜKLEER SORUMLULUK
İşbu Anlaşma kapsamındaki işbirliği çerçevesinde oluşabilecek nükleer zarara ilişkin üçüncü taraf
sorumluluğu, Türkiye’nin taraf olduğu veya olacağı uluslararası anlaşmalara, belgelere ve Türk
Tarafı’nın ulusal kanunları ve düzenlemelerine göre düzenlenecektir.
MADDE 17
UYUŞMAZLIKLARIN HALLİ
1. İşbu Anlaşma’nın uygulanması ve/veya yorumlanması ile ilgili, Taraflar arasındaki
uyuşmazlıklar ETKB ve Rosatom arasında karşılıklı istişare ve müzakere yoluyla çözülür.
2. Gerekli görüldüğü takdirde, ETKB ve Rosatom, işbu Anlaşma’nın yürütülmesine ilişkin
tavsiyeleri gözden geçirmek ve meydana gelmiş olabilecek uyuşmazlıkların çözülmesi amacıyla
her iki Taraftan herhangi birinin teklifi ile toplantılar düzenler.
3. Eğer bir uyuşmazlık müzakerelerin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içerisinde bu yolla
çözülmezse; uyuşmazlık, Taraflardan birinin talebi üzerine tahkim heyetine götürülür.
4. Böyle bir tahkim heyeti her bir durum için aşağıdaki şekilde oluşturulur. Taraflardan her biri,
tahkim usulü talebini almasını müteakip iki ay içerisinde tahkim kuruluna bir üye atar. Heyetin bu
iki üyesi, atandıkları tarihten sonraki iki ay içerisinde üçüncü bir Devlet uyruğundan ve her iki
Tarafın onayı üzerine atanacak olan tahkim heyetinin başkanını seçer.
5. Bu Maddenin 4. Paragrafında belirtilen süreler içerisinde gerekli atamaların yapılmaması
durumunda, Taraflardan herhangi biri, başka türlü bir düzenlemenin olmaması halinde, Birleşmiş
Milletler (BM) Uluslararası Adalet Divanı Başkanı’na söz konusu atamaların yapılması için
başvuruda bulunur. BM Uluslararası Adalet Divanı Başkanı’nın, Taraflardan birinin uyruğunu
taşıması veya başka sebeplerden dolayı bu görevi yerine getirememesi halinde, BM Uluslararası
Adalet Divanı Başkan Yardımcısı gerekli atamaları yapmak üzere davet edilir. BM Uluslararası
Adalet Divanı Başkan Yardımcısı’nın Taraflardan birinin uyruğunu taşıması veya başka
sebeplerden dolayı bu görevi yerine getirememesi halinde, BM Uluslararası Adalet Divanı’nın
kıdem sırasına göre takip eden ve Taraflardan hiçbiri ile aynı uyruğu paylaşmayan üyesi gerekli
atamaları yapmak üzere davet edilir.
6. Tahkim heyeti kararını oy çokluğuyla alır. Bu karar, her iki Taraf için de nihai ve bağlayıcıdır.
Taraflardan her biri, kendi tahkim heyeti üyesinin masraflarını ve mahkeme sürecindeki kendi
temsil masraflarını üstlenir. Tahkim heyeti başkanının çalışmalarına ait masraflar ve diğer giderler,
Taraflarca eşit oranda üstlenilir. Ancak, tahkim heyeti, Taraflardan birinin ilgili giderlerin daha
fazla oranını karşılayacağına dair karar alabilir ve bu karar, her iki Taraf için de bağlayıcıdır.
Tahkim heyeti, kendi usulünü bağımsızca belirler.
7. Taraflarca aksi üzerinde mutabakata varılmadıkça, tahkim heyeti, Lahey’de toplanır ve Daimi
Hakemlik Mahkemesinin bina ve tesislerinden yararlanır.
8. Tahkim heyeti, uyuşmazlığı işbu Anlaşma ile uluslararası hukukun uygulanabilir ilke ve
kuralları çerçevesinde çözüme bağlar.
9. İşbu Anlaşma ile işbu Anlaşma’da açıkça öngörülen diğer anlaşmalar arasında uyuşmazlıklar
söz konusu olduğu takdirde, işbu Anlaşma hükümleri geçerli olur.
MADDE 18
YÜRÜRLÜĞE GİRME, DEĞİŞİKLİK VE FESİH
1. İşbu Anlaşma, Taraflarca, Anlaşma’nın yürürlüğe girmesi için gerekli iç prosedürlerin
tamamlanmasına ilişkin son bildirimlerin yazılı olarak ve diplomatik kanallarla alındığı tarihte
yürürlüğe girer. İşbu Anlaşma NGS’nin sökümünün tamamlanmasına kadar geçerlidir.
2. Taraflar, bir yıl önceden karşılıklı bildirim yoluyla işbu Anlaşma’yı her an feshedebilirler.
Taraflarca üzerinde bu şekilde mutabakata varıldığı takdirde, Anlaşma’nın feshi, Proje’nin devam
eden uygulanmasını (NGS’nin devam etmekte olan işletmesi dahil ancak bununla sınırlı kalmamak
kaydıyla) veya işbu Anlaşma’nın yürürlükte olduğu zaman zarfında başlatılan ancak Anlaşma’nın
fesih tarihinde tamamlanamayan programların veya projelerin uygulanmasını etkilemez.
3. Anlaşma’nın feshi halinde, 5., 8., 11., 12., 13., 14., 15., 16., 17. ve 18. maddelerinde öngörülen
yükümlülükler, Taraflarca aksi kararlaştırılmadığı sürece, yürürlükte kalmaya devam eder.
4. İşbu Anlaşma’ya ilişkin değişiklikler Tarafların yazılı mutabakatı ile yapılabilir. Bu
değişiklikler bu Madde’nin 1. paragrafı uyarınca yürürlüğe girer.
İşbu Anlaşma, Ankara’da 12 Mayıs 2010 tarihinde her biri Türkçe, Rusça ve İngilizce olmak üzere,
iki orijinal nüsha olarak imzalanmıştır. İşbu Anlaşma metninin yorumlanmasına ilişkin herhangi bir
uyuşmazlığın ortaya çıkması halinde İngilizce metin geçerlidir.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Taner YILDIZ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
Rusya Federasyonu Hükümeti Adına
Igor I. SECHIN
Rusya Federasyonu Başbakan Yardımcısı
|